Cà gai leo - lựa chọn sao cho đúng loại!

Cà gai leo là một dược liệu được dùng phổ biến trong y học cổ truyền với các tác dụng trên xương khớp, chống viêm, tác dụng tốt trên gan mật. Đặc biệt, y học hiện đã đã phát hiện ra hoạt chất làm âm tính viêm gan virus B. Tuy nhiên, việc lựa chọn sao cho chuẩn giống cà gai leo để sử dụng là điều không hề đơn giản.  

Cà gai leo

  • Tên khoa học: Solanum procumbens LoursSolanum hainanense Hance, thuộc Họ Cà Solanaceae.
  • Tên gọi khác: cà quýnh, cà quánh, cà gai dây, cà vạnh, cà gai cườm, cà quạnh, cà lù. 

Cà gai leo mọc phổ biển dọc các tỉnh từ Hải Phòng, Quảng Ninh vào các tỉnh miền trung. Do sức sinh trưởng tốt, mọc hoang xen lẫn bờ bụi nên sựa lựa chọn nhầm lẫn với các cây khác là điều khó tránh khỏi. 

Cây cà gai leo thuộc loại cây nhỏ, thân dài từ 60 - 100cm, chia nhiều cành nhỏ. Lá nguyên có hình trứng hoặc thuôn. Gốc lá hình rìu hoặc hơi tròn, mép nguyên hoặc hơi lượn và có khía thùy. Phiến lá dài từ 2cm đến 4cm, rộng 1.2 đến 2.0 cm, cuống dài 0.3-0.8cm, mặt trên sẫm, mặt dưới nhạt phủ đầy lông tơ màu trắng, hai mặt đều có gai ở gân chính, nhất là là mặt trên; cuống lá cũng có gai. Hoa ra vào tháng 4-6 có 4 cánh rời, tam giác màu trắng hoặc hơi phớt tím.Quả ra từ 7 - 9, quả có đường kính từ 5 -7mm, khi xanh màu xanh lục đồng nhất, không có khoang, quả chín biến đổi từ vàng đến đỏ. 

Cây Cà gai leo thương bị nhân dân  nhầm  lẫn với cây Cà dại hoa tím  (Solanum thorelii Bonati) – loại này tác dụng dược lý rất yếu và không được dùng làm dược liệu. Cà dại hoa tím (Solanum thorelii Bonati) có hình thái cây rất giống với cà gai leo, để phân biệt cà dại hoa tím với cây cà gai leo tốt nhất là dựa bào hình thái hoa của cây. 

Cà gai leo Cà dại hoa tím
  • Hoa 4 cánh rời. 
  • Màu trắng, hoặc hơi phớt tím
  • Hoa thường ra vào tháng 4 - 6.
  • Hoa 5 cánh, liền
  • Màu tím
  • Hòa thường ra vào tháng 7 -9

Cà gai leo

Cà dại hoa tím

 

Để tránh nhầm lẫn, tốt nhất là nên mua cà gai leo tươi hoặc mua tại cơ sở uy tín để tránh nhầm lẫn. Ngoài ra, cũng còn một số loại cà tuy ít phổ biến hơn nhưng cũng thưỡng dễ nhầm lẫn với cà gai leo chữa bệnh. 

cà tàu

Cà tàu

  • Cà tàu mặt lá không có lông, ít phân cành, quả xanh có khoang, quả chín màu vàng đến cam. 

 

Cây cà dại

Cà dại

  • Cà dại có lá lớn, ít lông. Hoa thường mọc thành chùm, 5 cánh liền. Cây có độc. 

Cà gai

Cà gai (Giã Dã)

  • Cà gai - qỉa lớn trên 1 -2cm. cây không có lông, nhiều gai. Cây có độc, không được uống, dùng ngoài chữa mụn nhọt. 

Cà độc dược

Cà độc dược

  • Cà độc dược - cây có độc, tác dụng hoàn toàn khác với cây cà gai leo. Dùng chữa hen. 

 

Chú ý:

Cà gai leo không dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú! 

Các thông tin trên Website được dựa trên Cuốn Danh lục cây thuốc Việt Nam, cây thuốc và động vật làm thuốc