Cây bạch quả có nhiều tên gọi khác nhau như cây Ngân hạnh, cây Công tôn thụ… Tên khoa học của nó là Ginkgo biloba. Đây là một trong những loài thực vật có hạt cổ xưa nhất, thường được gọi là “hóa thạch sống”.

Bạch quả là cây gỗ to, cao 20-30m, tán lá sum suê. Thân hình trụ, phân cành nhiều. Lá mọc so le, thường tụ ở một mấu, hình quạt, gốc thuôn nhọn, đầu hình cung, lõm giữa chia phiến thành hai thùy rộng, hai mặt nhẵn. Gân lá rất sít nhau, tỏa từ gốc lá thành hình quạt, cuống lá dài hơn phiến. Hoa đơn tính khác gốc; hoa đực và hoa cái đều mọc ở kẽ lá, có cuống dài. Quả hạch hình trứng, thịt màu vàng.

Những công dụng của Bạch quả đối với sức khỏe như:

• Bạch quả tốt cho người cao tuổi
• Bạch quả tốt cho trí não
• Bạch quả an thần, trị mất ngủ
• Bạch quả giúp hạ huyết áp
• Bạch quả tốt cho thị lực của bệnh nhân tiểu đường
• Tác dụng làm đẹp da

Khi dùng Bạch quả, bạn cần những lưu ý sau:

• Không dùng bạch quả cho các bệnh nhân có tiền sử bệnh tiểu đường, động kinh hay các vấn đề liên quan đến sinh sản. Không dùng bạch quả cho phụ nữ đang mang thai và đang cho con bú.
• Bạch quả là dược liệu rất tốt cho sức khỏe nhưng chúng ta không nên quá lạm dụng nếu không sẽ bị phản tác dụng.

Chia sẻ

Chia sẻ

Xem thêm: Bạch quả giúp điều hòa mạch máu, tăng cường trí nhớ

Chia sẻ

Chia sẻ

Rối loạn chức năng tiền đình là một hội chứng bệnh lý khá phổ biến ở nước ta. Hiện nay, có nhiều loại thuốc tăng cường tuần hoàn não để điều trị chóng mặt do rối loạn tiền đình với nhiều ưu điểm và nhược điểm. Xu hướng dùng thuốc có nguồn gốc thảo dược để điều trị rối loạn tiền đình được ưa chuộng vì ít tác dụng phụ và giá thành thấp, Trong đó, Cây Bạch quả (Ginkgo biloba) là loại thuốc đã được nghiên cứu đưa vào điều trị với kết quả tương đối khả quan và được cho là có nhiều ưu điểm.

Bạch quả – Ginkgo biloba

Về dược lý cho thấy hợp chất được chiết ra từ lá cây Bạch quả có chứa nhiều Flavonoid-glicozid và các Terpenoic như ginkgolit, bilobalit có tác dụng tăng cường tuần hoàn não, tăng minh mẫn và được sử dụng chủ yếu như các chất làm tăng trí nhớ và sự chú ý cũng như tác nhân chống chóng mặt.

Bác sĩ Kressman (Trung tâm Sinh học Niredarusel, khoa dược lý học, viện đại học Frankfurt, Đức) đã đưa ra nhận xét:

Các thuốc có chứa các chất của Ginkgo biloba là một trong những sản phẩm thảo dược được ưa chuộng và tiêu thụ nhiều ở các thị trường châu Âu cũng như tại Mỹ để điều trị rối loạn chức năng tiền đình.

Tại Việt Nam, nhiều loại thuốc có cao lá Bạch quả đã được nghiên cứu với mục đích giúp tăng cường tuần hoàn máu não, cải thiện tình trạng giảm trí nhớ, đau đầu, chóng mặt.

Tại Bệnh viện Vạn Ninh, thuốc Ginkgo biloba đã được nhiều thầy thuốc kê toa trong điều trị rối loạn tiền đình, các bệnh về mắt, thiếu máu não cục bộ từ nhiều năm qua.

==> Do đó chúng tôi thực hiện đề tài này nhằm mục đích đánh giá hiệu quả điều trị của thuốc Ginkgo biloba trong điều trị rối loạn tiền đình để qua đó rút kinh nghiệm và ứng dụng đưa Ginkgo biloba vào điều trị rộng rãi cho người bệnh bị rối loạn tiền đình.

Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Gồm 32 người bệnh ngoại trú.

• Có các triệu chứng như chóng mặt, buồn nôn, cảm giác đầu lâng lâng, sợ ngã, nghiệm pháp romberg (+) , nghiệm pháp đi hình sao (+)
• Tuổi từ 20 đến 65, không phân biệt giới tính, nghề nghiệp, được chẩn đoán rối loạn tiền đình và tất cả được điều trị bằng thuốc viên nang Ginkgo biloba 80 mg,liều 160mg / ngày.

Thời gian nghiên cứu: từ tháng 12/2010 đến tháng 09/2011.

* Người bệnh được khám chuyên khoa tai mũi họng và mắt, nếu phát hiện được các bệnh về tai hoặc xoang hoặc bệnh về mắt sẽ bị loại trừ để điều trị chuyên khoa.

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: theo kiểu tiền cứu, mô tả lâm sàng, lập phiếu điều tra và thu thập số liệu.

Tất cả người bệnh tuân thủ điều trị, không bỏ thuốc uống dạng viên nang Ginkgo biloba liều 160mg/ngày, người bệnh được tái khám, đánh giá, cấp thuốc mới 1 đến 2 tuần, thời gian điều trị liên tục 1 tháng.

Chỉ tiêu đánh giá kết quả điều trị: Thay đổi triệu chứng lâm sàng, trước và sau điều trị:

• Triệu chứng chóng mặt.
• Rối loạn thăng bằng ,sợ ngã.
• Triệu chứng đầu lâng lâng.
• Buồn nôn hoặc nôn.

Đánh giá đáp ứng với thuốc dựa trên lời khai của người bệnh, theo thang điểm đánh giá tổng thể của người bệnh (Patient Global Impression = PGI),theo dõi trong thời gian 1 tuần cho tới 1 tháng như sau:

Kết quả nghiên cứu

Từ tháng 12/2010 đến tháng 9/2011 có 32 người bệnh đủ tiêu chuẩn lựa chọn được điểu trị bằng Ginkgo biloba liều 160mg/ngày.

Theo dõi sau một tháng và ba tháng, bước đầu chúng tôi có một số kết quả như sau:

Bảng 1: Độ tuổi người tham gia thử nghiệm

Bảng 2: Triệu chứng lâm sàng

Nhận xét:

• Triệu chứng lâm sàng thường gặp nhất là chóng mặt (100%) và cảm giác đầu lâng lâng(90,6%)

Bảng 3: Thay đổi lâm sàng trước và sau điều trị một tháng

Nhận xét:

• Triệu chứng chóng mặt giảm rõ rệt trước điều trị là 100% sau điều trị giảm còn 9,4%
• Triệu chứng cảm giác đầu lâng lâng trước điều trị là 90,6%,sau điều trị giảm còn 9,4%.
• Các triệu chứng khác như sợ ngã buồn nôn điều giảm rõ rệt.

Bảng 4: Theo dõi kết quả điều trị sau 3 tháng

Nhận xét:

• Có 2 trường hợp tái phát chóng mặt , sợ ngã, buồn nôn và nôn tái phát
• Không có trường hợp nào tái phát triệu chứng cảm giác đầu lâng lâng.

Bảng 5: Đáp ứng với thuốc tính theo thang điểm PGI 

Nhận xét:

• Có 17 người bệnh rất tốt(1 điểm), có 12 người bệnh thuyên giảm rõ (2 điểm), có 3 trường hợp không thay đổi triệu chứng trong đó có 1 trường hợp tệ đi nhưng không nhiều lắm(5 điểm), không có trường hợp nào 6 và 7 điểm.

Bàn luận

1. Đặc điểm tuổi, giới của người bệnh nghiên cứu:

Trong 32 người bệnh nghiên cứu của chúng tôi (8 nam, 24 nữ) người bệnh nữ gấp ba nam,người bệnh rối loạn tiền đình thường gặp ở lứa tuổi 30 đến 49 tuổi chiếm tỉ lệ 28,1 đến 37,5%, điều này cũng phù hợp với Y văn là thường nữ bị nhiều hơn hẳn so với nam giới.

2. Đặc điểm lâm sàng:

Chóng mặt là triệu chứng phổ biến nhất của người bệnh rối loạn tiền đình, đây là lý do chính của người bệnh đến khám và điều trị, là triệu chứng chủ quan, tin cậy để đánh giá điều trị.Trước điều trị có 100% trường hợp, sau điều trị giảm còn 9,4%. Hầu hết người bệnh đều hài lòng với kết quả này và tiếp tục điều trị, không bỏ thuốc.

Trong 1 tháng theo dõi và điều trị thì các triệu chứng như:cảm giác đầu lâng lâng, sợ ngã, buồn nôn cải thiện rõ rệt .

• Tuy nhiên có 3 trường hợp diễn biến nôn nhiều,chóng mặt nhiều phải nhập viện dùng các thuốc tiêm tinh mạch như Piracetam kết hợp Tanganyl,trong đó 01 trường hợp sau 12 giờ hết chóng mặt hết nôn xin về,còn 02 trường hợp ra viện trước 72 giờ, sau đó tiếp tục dùng Ginkgo biloba.
• Theo dõi sau 3 tháng có 02 trường hợp nữ bị chóng mặt tái phát,chúng tôi phải kết hợp thêm một nhóm thuốc tăng tuần hoàn máu não khác và Magnesi-B6 để điều trị,sau 10 ngày điều trị tiếp người bệnh khỏi.

3. Đánh giá đáp ứng của thuốc Ginkgo biloba theo thang điểm PGI:

Tính tổng quát lại theo thang điểm PGI, chúng tôi nhận thấy không có trường hợp nào kết quả điều trị rất tồi tệ không thể chịu được thuốc(7 điểm) hoặc cảm thấy tệ hơn hẳn(6 điểm), điều này chứng tỏ Ginkgo biloba rất ít tác dụng phụ khi dùng thuốc kéo dài.

Tuy rằng trong 32 người bệnh được nghiên cứu có 3 trường hợp không có thay đổi gì sau điều trị(4 điểm) tức là không có tác dụng gì do rối loạn tiền đình ở mức độ nặng phải nhập viện thay bằng nhóm thuốc khác tiêm tĩnh mạch.

==> Như vậy điểm trung bình tổng thể là 1,7 điểm tức là từ mức đỡ bệnh được khoảng 76% đến 90% ,điều này cũng phù hợp với đánh giá của GS.Đoàn thị Nhu trong nghiên cứu: ”Bạch quả trong điều trị rối loạn tuần hoàn ”

Kết luận

Qua nghiên cứu 32 trường hợp Rối loạn chức năng tiền đình điều trị bằng Ginkgo biloba ,sau thời gian 1 tháng và 3 tháng theo dõi,chúng tôi có 1 số nhận xét sơ bộ như sau:

• Thứ nhất là thuốc Ginkgo biloba làm giẩm rõ rệt các triệu chứng chóng mặt,sợ ngã,cảm giác đầu lâng lâng và triệu chứng buồn nôn.
• Thứ hai là Ginkgo biloba là một thảo dược an toàn và ít tác dụng phụ khi dùng điều trị kéo dài,nên đưa Ginkgo biloba vào sử dụng rộng rãi cho người bệnh Rối loạn chức năng tiền đình.
• Thứ ba là Ginkgo biloba hiệu quả cao trong Rối loạn tiền đinh mức độ nhẹ và trung bình.

Nguồn: BS CKI: Nguyễn Văn Huyền và Cộng sự: BS Lê Thị Lời

Chia sẻ

Chia sẻ

Bạch quả có tác dụng trên thiểu năng tuần hoàn não và bệnh tuần hoàn ngoại biên

1. Tìm hiểu về Bạch quả

Cây Bạch quả hay còn gọi là Ngân hạnh, tên khoa học Ginkgo biloba, là một loài cây đã có từ hàng triệu năm nay, được coi là loài xưa nhất còn sống sót trên trái đất và hiện nay được trồng nhiều nơi trên thế giới.

Mô tả:

• Bạch quả là cây to, cao 20- 30m, tán lá sum suê. Thân hình trụ, phân cành nhiều, gần như mọc vòng.
• Lá mọc so le, thường tụ ở một mấu, hình quạt, gốc thuôn nhọn, đầu hình cung, lõm giữa chia phiến thành hai thùy rộng, hai mặt nhẵn. Gân lá rất sít nhau, tỏa từ gốc lá thành hình quạt, cuống lá dài hơn phiến.
• Hoa đơn tính khác gốc; hoa đực và hoa cái đều mọc ở kẽ lá, có cuống dài.
• Quả hạch hình trứng, thịt màu vàng.

Tuy lá Bạch quả từ lâu đã được dùng vào việc chữa bệnh đặc biệt là bệnh lão suy, nhưng nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật người ta ngày càng tìm thấy những tác dụng quý giá của chất chiết xuất từ lá Bạch quả. Bạch quả đã được ghi trong sách thuốc cổ truyền Trung Hoa từ 2.800 năm trước Công nguyên. Hiện nay,
ginkgo biloba được bào chế dưới dạng uống, viên nén và thuốc tiêm.

2. Tác dụng của Bạch quả trong điều trị bệnh suy giảm trí nhớ

Kết quả nghiên cứu cho biết lá bạch quả có nhiều tác dụng khác nhau khi dùng điều trị bệnh ở người cao tuổi Ginkgo biloba có tác dụng điều hòa mạch máu, giảm nhớt máu và ngưng kết hồng cầu, ức chế yếu tố hoạt hóa tiểu cầu, ngăn chặn các gốc tự do và ổn định màng tế bào trong bệnh mạch máu não, sa sút trí tuệ, bồi
bổ trí nhớ.

Suy giảm trí nhớ là bệnh thường xuyên gặp ở người lớn tuổi làm ảnh hường nhiều trong cuộc sống hằng ngày

Ginkgo biloba được dùng để điều trị giai đoạn sớm của bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ, ù tai do mạch gây nên. Nhiều nghiên cứu thử nghiệm ginkgo để điều trị bệnh mạch não, và sa sút trí tuệ đã cho biết sản phẩm làm từ ginkgo có thể làm khả quan hơn những triệu chứng của sa sút trí tuệ.

Các nhà khoa học châu Âu khi nghiên cứu thành phần hóa học và tác dụng của lá bạch quả cũng đã phát hiện được các hoạt chất có tác dụng bổ não, chống lão hóa, giúp cho người cao tuổi khôi phục trí nhớ, trị chứng ngủ gật, kém trí nhớ, hay cáu gắt của người cao tuổi.

Hai hoạt chất ginkgolide B và sesquiterpene bilobalide trong chiết suất ginkgo biloba làm tăng tuần hoàn trong não, cùng làm tăng chịu đựng của mô khi thiếu oxy được coi như là một chất bảo vệ thần kinh, chống oxy hóa, chống gốc tự do, ổn định màng và ngăn cản yếu tố kích hoạt tiểu cầu.

• Những tác dụng dược học khác gồm làm thư giãn nội mô qua sự ngăn chặn phosphodiesterase, ngăn chặn bớt mất độ nhầy của thụ thể choline gây nhầy, thụ thể gây tiết adrenaline, kích thích tái hấp thu choline, ngăn cản sự đóng tụ mảng beta amyloid.

Ngoài công dụng của gingko trong bệnh mạch não, sa sút trí tuệ, bồi bổ trí nhớ, ginkgo còn được dùng trong chỉ định chống ù tai và có hiệu nghiệm cho bệnh rối loạn tình dục vì dùng thuốc, trị khó chịu khi leo núi cao, giảm phản ứng dễ bị lạnh, giúp khá hơn bệnh thoái hóa điểm vàng trong mắt, suyễn và thiếu giảm oxy trong
máu, trong mô.

Với số dân đến tuổi già mỗi lúc một nhiều hơn, số người bị sa sút trí tuệ và có vấn đề với đi lại ngày càng nhiều, ginkgo biloba được coi là một dược thảo khá an toàn, rẻ tiền.

Chế phẩm từ Bạch quả có thể hỗ trợ cho bệnh nhân bị bệnh Alzheimer, các rối loạn tâm thần tập tính của người cao tuổi như: rối loạn trí nhớ, giảm khả năng trí tuệ, lú lẫn và rối loạn trong hành vi của cư xử.

Ginkgo biloba là thuốc được lựa chọn để điều trị chóng mặt và ù tai, tổn thương võng mạc do căn nguyên thiếu máu, tắc nghẽn động mạch chi dưới mãn tính. Nó làm chậm tiến triển của bệnh và nhẹ bớt triệu chứng để giảm bớt tình trạng sa sút trí tuệ.

Lưu ý

• Cao ginkgo biloba không phải là thuốc hạ áp, không dùng để thay thế cho các thuốc hạ áp. Chưa rõ tác dụng trên phụ nữ có thai, do vậy không nên dùng cho phụ nữ có thai.
• Không dùng dạng thuốc chích quá 25mg cho những trường hợp say rượu, nhiễm toan hay kém dung nạp fructose sorbitol, hoặc người thiếu men fructose 1,6 – diphosphatase. Cũng đừng pha loãng với các dung dịch khác.

3. Bạch quả trong các món ăn dinh dưỡng cho cơ thể

Người Hoa còn thường dùng nhân bạch quả để nấu các món ăn tiềm, hầm như vịt tiềm, bát bửu, dê tiềm, gà hầm hải sâm… rất có lợi cho sức khỏe. Ngoài ra, bạch quả còn được dùng nấu chè cùng táo tàu, hạt sen, sâm bổ lượng hay tuyến giáp… như một món ăn tráng miệng sau mỗi bữa ăn. Những món ăn này dễ nấu, rẻ
lại vô cùng bổ dưỡng cho cơ thể, là bài thuốc quý cho làn da của phụ nữ và giúp điều hòa máu huyết, làm sạch phổi…

1. Táo nhồi bạch quả

Món Táo nhồi bạch quả

Nguyên liệu:

• 1 nhánh quế khoảng 10g, 200g
• táo đỏ loại lớn, 200g bạch quả,
• 300g đường cát trắng, 1 ống vani thơm.

Cách làm:

• Ngâm và rửa sạch táo tàu đỏ, nhặt bỏ cuống vớt ra để ráo.
• Dùng dao rạch một đường nhỏ dọc quả táo, lấy bỏ hạt.
• Bạch quả chọn quả vỏ trắng, khô. Dùng chày đập nhẹ cho nứt ra rồi tách cỏ quả cứng, bóc bỏ lớp vỏ lụa màu
  nâu, rửa sạch cho vào luộc chín, lấy tay bấm thấy mềm là được. Bạch quả chín mềm nhưng dẻo, thơm không bở như hạt sen.
• Lần lượt nhồi từng hạt bạch quả vào quả táo tàu. Đun sôi hai bát nước, cho quế vào đun khoảng 15 phút, sau đó cho đường vào khuấy tan.
• Tiếp tục đun hỗn hợp dưới lửa nhỏ đến khi đường sánh lại, thả táo nhồi vào rim.
• Thỉnh thoảng dùng thìa múc nước đường rưới lên mặt táo để hỗn hợp thấm đều.
• Rắc ống bột thơm vani, đảo nhẹ, tắt lửa.

2. Gà nấu bạch quả

Món gà hầm bạch quả

Nguyên liệu:

• 1/2 con gà đã làm sạch (600g)
• 20g rong biển
• 50g hạt sen tươi (hoặc khô)
• 50g bạch quả (đã bóc vỏ)
• 1 lít nước dùng
• gia vị: muối, đường, tiêu.

Cách làm:

• Gà rửa sạch sẽ, để ráo, chặt miếng vừa ăn. Rong biển thái sợi lớn (bản to 20cm), ngâm vào nước cho nở mềm. Hạt sen và bạch quả rửa sạch, để nguyên hạt. Nếu chọn hạt sen khô, ngâm mềm trước khi chế biến. Hành lá thái nhuyễn.
• Cho gà, hạt sen, bạch quả và nước dàng vào nồi áp suất. Nêm hai thìa cà phê hạt nêm, 1/2 thìa cà phê muối, ninh trên lửa nhỏ đến khi hỗn hợp chín mềm. Cho rong biển vào, nấu thêm 5 phút. Khi ăn, múc ra bát, rắc thêm tiêu, hành lá. Dùng nóng với báng mì hoặc cơm trắng.

Nguồn: www.suckhoecongdong.vn

Chia sẻ

Chia sẻ