Nắng nóng kéo dài khiến nhiều người rơi vào trạng thái mệt lả, nhức đầu, choáng váng do cảm nắng. Trong dân gian, lá kinh giới thường được truyền tai như một mẹo giải cảm nắng đơn giản, dễ làm tại nhà. Vậy dùng lá kinh giới thế nào cho đúng và có thực sự hiệu quả?
Mục lục
Lá kinh giới có tác dụng gì khi bị cảm nắng?
Khi bị cảm nắng, cơ thể thường rơi vào trạng thái mệt mỏi, nặng đầu, uể oải do rối loạn điều hòa thân nhiệt. Trong dân gian, lá kinh giới được dùng khá phổ biến vì mùi thơm đặc trưng và khả năng hỗ trợ giải cảm tự nhiên, đặc biệt phù hợp với các trường hợp cảm nắng nhẹ.
Cụ thể, lá kinh giới được cho là có những tác dụng sau:
- Giải biểu, giúp ra mồ hôi nhẹ: Lá kinh giới giúp cơ thể toát mồ hôi ở mức vừa phải, từ đó hỗ trợ “đẩy” cảm nắng ra ngoài, giảm cảm giác bức bối, nặng người.
- Hỗ trợ điều hòa thân nhiệt: Nhờ tác động làm giãn mạch và thúc đẩy tuần hoàn nhẹ, kinh giới giúp cơ thể thích nghi tốt hơn sau khi tiếp xúc nắng nóng kéo dài.
- Giảm đau đầu, mệt mỏi do nắng: Mùi thơm tự nhiên của lá kinh giới giúp làm dịu cảm giác nhức đầu, choáng váng, giúp người bị cảm nắng thấy dễ chịu hơn.
Vì vậy, lá kinh giới phù hợp nhất với các trường hợp cảm nắng nhẹ, mới chớm, người bị nắng nhưng chưa sốt cao, chưa kiệt sức. Với những tình trạng nặng hơn, kinh giới chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ, không thay thế cho chăm sóc y tế cần thiết.
Mẹo dùng lá kinh giới trị cảm nắng trong dân gian
Trong dân gian, lá kinh giới thường được dùng theo nhiều cách khác nhau để giúp cơ thể “giải nắng”, giảm nhanh cảm giác mệt mỏi, nặng đầu khi vừa đi nắng về. Điểm chung của các mẹo này là đơn giản, dễ thực hiện tại nhà và phù hợp nhất với trường hợp cảm nắng nhẹ, mới chớm. Dưới đây là những cách dùng lá kinh giới được áp dụng phổ biến nhất.
Uống nước lá kinh giới giải cảm nắng
Đây là cách dùng nhẹ nhàng và an toàn nhất, phù hợp với đa số người bị cảm nắng ở mức độ nhẹ.
Nguyên liệu: Lá kinh giới tươi: 15–20g
Cách làm:
- Rửa sạch lá kinh giới, ngâm qua nước muối loãng
- Vò nhẹ để lá tiết tinh dầu
- Cho vào nồi đun với 400–500ml nước
- Đun sôi khoảng 5–7 phút rồi tắt bếp
Cách dùng:
- Uống khi nước còn ấm, không uống lạnh
- Uống từ từ, từng ngụm nhỏ
- Sau khi uống nên nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, tránh gió lùa hoặc quạt mạnh
Cách này giúp cơ thể ra mồ hôi nhẹ, giảm cảm giác bức bối, nhức đầu sau khi đi nắng lâu.
Xông hơi bằng lá kinh giới khi bị cảm nắng
Xông hơi là mẹo dân gian thường dùng khi người bị cảm nắng có biểu hiện nặng đầu, mệt lả, cảm giác ứ trệ trong người.
Nguyên liệu:
- Lá kinh giới
- Có thể kết hợp thêm: sả, lá chanh (nếu có sẵn)
Cách thực hiện:
- Rửa sạch tất cả nguyên liệu
- Cho vào nồi nước, đun sôi kỹ
- Đặt nồi xông an toàn, trùm khăn kín
- Xông trong 5–10 phút
Lưu ý khi xông:
- Không xông quá lâu để tránh mất nước
- Nếu thấy chóng mặt, khó chịu cần dừng ngay
- Sau khi xông, lau khô mồ hôi và nghỉ ngơi
Tác dụng:
- Giúp toát mồ hôi nhẹ
- Giảm nhức đầu, cảm giác nặng người do nắng nóng
- Hỗ trợ giải cảm nhanh hơn khi mới chớm
Giã lá kinh giới pha nước uống
Đây là cách làm đơn giản, nhanh gọn, thường áp dụng khi không có điều kiện đun sắc hoặc cần xử lý sớm.
Cách làm:
- Rửa sạch lá kinh giới tươi
- Giã nát, vắt lấy nước cốt
- Pha thêm một lượng nước ấm vừa đủ
Cách dùng:
- Uống ngay sau khi pha
- Chỉ uống 1 lần trong ngày
Cách này thường được dùng trong trường hợp cảm nắng rất nhẹ, người chỉ hơi mệt, choáng thoáng qua.
Dùng lá kinh giới trị cảm nắng mấy lần là đủ?
Nhiều người khi áp dụng các mẹo dân gian thường cho rằng dùng càng nhiều thì cơ thể càng nhanh hồi phục. Tuy nhiên, với lá kinh giới, điều quan trọng nhất không nằm ở số lần sử dụng mà ở việc dùng đúng mức để hỗ trợ cơ thể tự điều hòa thân nhiệt, tránh làm cơ thể ra mồ hôi quá nhiều.
Trong thực tế, mỗi ngày chỉ nên dùng lá kinh giới 1 lần, có thể lựa chọn uống nước sắc hoặc xông hơi, không nên kết hợp cả hai hình thức trong cùng một ngày. Việc sử dụng phù hợp nhất là trong 1–2 ngày đầu, khi các triệu chứng cảm nắng còn nhẹ, mới chớm xuất hiện. Khi cảm giác mệt mỏi giảm dần, đầu óc nhẹ hơn thì nên dừng lại, không tiếp tục dùng thêm.
Việc lạm dụng lá kinh giới có thể phản tác dụng:
- Dùng nhiều lần trong ngày dễ khiến cơ thể mất nước, khô người, mệt lả hơn.
- Sử dụng liên tục kéo dài nhiều ngày, cơ thể có thể bị rối loạn cân bằng thân nhiệt, khiến quá trình hồi phục chậm hơn thay vì cải thiện.
Lá kinh giới chỉ phù hợp với cảm nắng nhẹ, mới khởi phát và dùng với mục đích hỗ trợ. Khi áp dụng đúng cách, đúng liều, thảo dược này có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn, giảm mệt mỏi sau khi đi nắng. Tuy nhiên, không nên lạm dụng và tuyệt đối không dùng cho các trường hợp cảm nắng nặng cần can thiệp y tế.
Những ai không nên dùng lá kinh giới trị cảm nắng?
Mặc dù là thảo dược quen thuộc, lá kinh giới không phù hợp với tất cả các trường hợp cảm nắng. Việc xác định đúng đối tượng sử dụng giúp hạn chế rủi ro và tránh làm tình trạng nặng thêm. Những trường hợp không nên dùng lá kinh giới gồm:
Người sốt cao trên 39°C hoặc sốt kéo dài: Đây là dấu hiệu rối loạn thân nhiệt nghiêm trọng, cần xử trí y tế thay vì áp dụng mẹo dân gian.
Người bị say nắng nặng, có các biểu hiện:
- Lơ mơ, mất ý thức
- Co giật, đau đầu dữ dội
- Thở nhanh, tim đập mạnh
Người bị mất nước nghiêm trọng, thường có các dấu hiệu:
- Miệng khô, khát nhiều
- Da khô nóng
- Ít đi tiểu
Trẻ nhỏ và người cao tuổi
- Cơ thể nhạy cảm, khả năng điều hòa nhiệt kém
- Nếu sử dụng, chỉ nên dùng liều rất nhỏ và theo dõi phản ứng sau khi dùng
Ưu tiên các biện pháp an toàn hơn như:
- Nghỉ ngơi nơi mát
- Bù nước và điện giải
- Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường
Lưu ý quan trọng khi dùng lá kinh giới giải cảm nắng
Để tránh hiểu sai và lạm dụng, cần xác định rõ lá kinh giới chỉ là biện pháp hỗ trợ, không phải phương pháp điều trị chính. Khi sử dụng, nên ghi nhớ các điểm quan trọng sau:
Không dùng lá kinh giới để:
- Trì hoãn việc đi khám khi triệu chứng không cải thiện
- Thay thế hoàn toàn các biện pháp chăm sóc và xử trí y tế
Khi bị cảm nắng, luôn cần kết hợp:
- Nghỉ ngơi ở nơi râm mát, thoáng khí
- Uống đủ nước, ưu tiên nước mát hoặc dung dịch điện giải để bù nước cho cơ thể
Ngừng sử dụng và đi cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện:
- Sốt cao không hạ dù đã nghỉ ngơi
- Nôn nhiều, buồn nôn liên tục
- Mê man, mệt lả kéo dài
Lá kinh giới có thể sử dụng trong trường hợp cảm nắng nhẹ, mới khởi phát nhằm hỗ trợ cơ thể ra mồ hôi nhẹ và giảm cảm giác mệt mỏi. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ đạt được khi dùng đúng cách, đúng liều và đúng đối tượng. Với các trường hợp cảm nắng nặng, cần ưu tiên xử trí y tế thay vì phụ thuộc vào mẹo dân gian.
