Từ lâu, rễ cây mật nhân đã được xem là “thảo dược vàng” có thể dùng làm thuốc chữa bệnh vì giàu hàm lượng các hoạt chất có lợi bên trong nó. Vậy bạn đã biết rễ cây mật nhân trị bệnh gì hay chưa? Khám phá ngay những công dụng thật sự của rễ cây mật nhân trong bài viết dưới đây.
Mục lục
Đặc điểm của rễ cây mật nhân
Rễ cây mật nhân là bộ phận quý giá nhất của cây, được sử dụng nhiều nhất trong cả y học cổ truyền lẫn hiện đại nhờ chứa nhiều hoạt chất sinh học quan trọng.
Rễ có màu vàng tươi và đặc biệt không có lõi, bề mặt nhẵn, thớ rễ đều, không bị đoạn đứt do mắt hoặc nhánh, giúp dễ dàng nhận biết. Khi thái lát, phần vỏ rễ màu vàng nhạt vẫn bám chắc bên ngoài, tạo nên dấu ấn đặc trưng của rễ mật nhân thật.
Rễ thường được phơi khô để sử dụng, rễ mật nhân khô thường tỏa ra mùi thơm ngậy rất đặc trưng, do tinh dầu và các hoạt chất quý từ thảo dược phát ra. Nếu nhấm thử, rễ có vị đắng gắt và tê đầu lưỡi, đây là dấu hiệu để nhận biết mật nhân thật.
Xem chi tiết: Hình ảnh nhận biết cây bách bệnh, cây mật nhân
Rễ mật nhân được phân loại theo màu sắc: vàng, đen và đỏ. Trong đó, rễ màu vàng phổ biến nhất, rễ màu đen và đỏ quý hiếm hơn, đặc biệt loại màu đỏ cực kỳ hiếm và có giá trị rất cao.
Rễ cây mật nhân trị bệnh gì?
Rễ cây mật nhân là một trong những bộ phận quý giá nhất của cây, được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền và hiện đại nhờ tính mát, vị đắng, quy về kinh thận và can, giúp bồi bổ khí huyết và hỗ trợ nhiều vấn đề sức khỏe.
Trong rễ cây mật nhân còn chứa hoạt chất Anxiolytic, có tác dụng giảm stress, mệt mỏi và cải thiện trạng thái tinh thần. Rễ cây mật nhân có thể chế biến dưới dạng ngâm rượu, hãm trà hoặc làm cao để sử dụng.
1. Các bệnh về sinh lý nam giới
Rễ cây mật nhân nổi bật với tác dụng tăng cường sinh lý nam, giúp nam giới tăng ham muốn, kéo dài thời gian quan hệ mà không gây tác dụng phụ. Các hợp chất như tritecpenoit, quassinoid, alcaloid kích thích cơ thể sản xuất hormon testosterone tự nhiên, giúp ngăn ngừa suy giảm sinh lực ở độ tuổi trung niên, chống lão hóa sinh lý, giảm nguy cơ yếu sinh lý, xuất tinh sớm, rối loạn cương dương.
Ngoài ra, rễ mật nhân còn hỗ trợ tăng số lượng và chất lượng tinh trùng, cải thiện khả năng sinh sản và duy trì sức khỏe sinh lý lâu dài cho nam giới.
2. Bệnh xương khớp
Theo Đông y, rễ mật nhân có tính mát, giúp lợi tiểu, thanh nhiệt, đào thải acid uric, từ đó giảm các triệu chứng của bệnh gút. Đồng thời, rễ mật nhân còn hỗ trợ giảm đau nhức xương, đau lưng, mỏi gối, viêm khớp, nhờ các hợp chất giúp giảm viêm và giảm đau do bệnh xương khớp gây ra.
Xem chi tiết: Công dụng chữa bệnh gout của mật nhân
3. Bệnh tiểu đường
Rễ mật nhân giúp kích thích tế bào beta ở tuyến tụy sản xuất insulin, đồng thời làm chậm quá trình hấp thụ glucose từ ruột vào máu. Nhờ đó, rễ mật nhân có thể ổn định đường huyết, hỗ trợ người bệnh tiểu đường kiểm soát lượng đường trong cơ thể hiệu quả.
4. Bệnh gan
Các hoạt chất trong rễ mật nhân, đặc biệt là Anxiolytic, giúp giảm căng thẳng, mệt mỏi và hỗ trợ bảo vệ gan. Khi kết hợp với cà gai leo, rễ mật nhân tạo ra hợp chất giúp tăng cường chức năng gan, ngăn ngừa xơ gan, đặc biệt hữu ích cho những người thường xuyên uống rượu bia hoặc đang điều trị các bệnh về gan.
5. Bệnh tiêu hóa
Theo Đông y, rễ cây mật nhân có tính mát, vị đắng, giúp cải thiện các vấn đề tiêu hóa như đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy, kiết lỵ, đồng thời hỗ trợ sức khỏe phụ nữ khí hư huyết kém.
6. Hỗ trợ điều trị một số bệnh lý khác
Theo kinh nghiệm dân gian và một số nghiên cứu sơ bộ, rễ mật nhân còn có thể hỗ trợ:
- Giảm mệt mỏi, suy nhược cơ thể sau ốm hoặc căng thẳng kéo dài.
- Tăng cường sức khỏe tổng thể và hệ miễn dịch
- Hỗ trợ chống stress, cải thiện giấc ngủ cho người thường xuyên căng thẳng.
Xem thêm: Cây mật nhân và những tác dụng đáng quý
Rễ cây mật nhân thường được sử dụng thế nào?
Rễ cây mật nhân có thể được sử dụng dưới nhiều hình thức khác nhau, tùy theo nhu cầu và sở thích, nhưng vẫn đảm bảo giữ được dược tính quý giá. Dưới đây là các cách phổ biến:
Pha trà mật nhân
- Cách 1: Làm sạch và thái lát rễ mật nhân tươi, đổ nước sôi vào ngâm trước khi uống. Có thể ủ nhiều lần, hoặc thêm nước nấu lại 2–3 lần đến khi vị nhạt. Nếu dùng rễ khô, thái lát và đun trực tiếp với nước, sau khi sôi, chờ nguội rồi uống.
- Cách 2: Rễ mật nhân được sơ chế, loại bỏ tạp chất và nghiền thành bột, làm túi lọc trà. Mỗi lần pha trà sử dụng một túi lọc, uống sáng – tối để duy trì sức khỏe.
Mật nhân ngâm rượu
Dùng 50 g rễ mật nhân nguyên lát, ngâm trong 4–6 cân rượu trắng cùng 10 g kỳ tử và 5 quả táo tàu đỏ, rượu 45 độ. Ngâm tối thiểu 1 tháng để chiết xuất hết hoạt chất quý.
Cách dùng: Uống một cốc nhỏ mỗi tối trước khi đi ngủ.
Lưu ý: Người mắc tiểu đường, huyết áp cao hoặc sưng tấy tuyến tiền liệt không nên uống rượu.
Xem thêm: Cách ngâm rượu củ mật nhân tốt nhất
Hầm canh rễ mật nhân
Cho 2–3 lát mỏng rễ mật nhân tươi vào nấu cùng cháo thịt lợn hoặc thịt gà. Món ăn thích hợp cho cả gia đình, uống thường xuyên giúp bồi bổ cơ thể, duy trì sức khỏe.
Mẹo: Uống nhiều nước hơn để tinh chất trong rễ mật nhân dễ dàng được cơ thể hấp thụ và tiêu hóa.
Viên hoàn
Rễ mật nhân rửa sạch, sao vàng, hạ thổ, sau đó tán mịn thành bột. Mỗi ngày lấy 1 thìa cà phê bột (khoảng 6 g) trộn với 2–3 giọt mật ong, vo thành viên nhỏ, uống 1 viên/ngày.
Ngoài ra, bạn có thể sử dụng cao mật nhân sẵn có, tiện lợi, không cần sắc hay ngâm mà vẫn giữ nguyên được dược tính và chất lượng của rễ mật nhân.
Một số bài thuốc từ rễ mật nhân
Chữa liệt nửa người, chân tay tê dại
- Rễ cây mật nhân:4g
- Rễ đinh lăng: 10g
- Xấu hổ: 8g
- Dây đau xương:8g
- Đậu chiều sao: 8g
- Dây trâu cổ: 8g
- Cây thần sa: 6g
- Bạch hồ tiêu: 5g
- Quế chi: 5g
- Gừng sống: 3g
Tất cả đem rửa sạch sắc uống này 3 bát
Chữa âm huyết kém, tê bại nửa người
- Rễ bách bệnh: 6g
- Đâu đen: 12g
- Hà thủ ô: 10g
- Dây dùi: 8g
- Rau muống biền: 8g
- Rễ nhàu: 8g
- Rễ ô môi: 8g
- Cỏ xước: 8g
- Tang chi: 8g
- Dây kí ninh: 2 g
Tất cả đem sắc nước uống
Chữa bệnh về đau bụng, chướng bụng, đầy hơi khó tiêu
- Rễ bách bệnh: 50g
- Vỏ quýt: 100g
- Hoăc hương: 100g
- Củ bồ bồ: 100g
- Dây mơ: 100g
- Cam thảo nam: 100g
- Hậu phác: 100g
- Củ sả: 50g
- Củ gấu: 50g
- Tiêu lốt: 50g
- Tất cả các vị thuốc trên rửa sạch, sao khô, tán bột
- Có thể viên cùng nước đem uống
- Mỗi ngày uống 12g
Nếu dùng cho trẻ em nên tham khảo ý kiến thầy thuốc
Chữa bệnh về sinh lý nam
Rượu ngâm mật nhân
- Rễ mật nhân: 1kg
- Rượu tráng ngon: 10 lít
- Bình có nắp đậy( Bình thủy tinh hoặc bình sứ)
- Cho mật nhân vào bình và đổ rượu vào, đậy nắp ngâm khoảng 1 tháng là có thể dùng được
- Nếu muốn rượu ngon hơn có thể cho thêm chuối hột hoặc nho khô vào ngâm cùng để tăng độ ngọt
- Nên dử dụng mỗi ngày 20-30ml, uống trong hoặc sau bữa ăn.
Những lưu ý khi sử dụng rễ cây mật nhân
Mặc dù rễ mật nhân mang lại nhiều lợi ích, người dùng cần lưu ý:
- Không dùng quá liều: Dùng quá nhiều có thể gây mất ngủ, kích thích tim mạch hoặc khó chịu tiêu hóa.
- Thận trọng với đối tượng đặc biệt: Phụ nữ mang thai, trẻ em, người có bệnh tim mạch, gan, thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
- Chọn nguồn rễ uy tín: Tránh mua rễ kém chất lượng, rễ giả hoặc không rõ nguồn gốc để đảm bảo hiệu quả và an toàn.
- Theo dõi phản ứng cơ thể: Nếu xuất hiện các triệu chứng bất thường như chóng mặt, nhịp tim nhanh, nên ngừng sử dụng và tham khảo ý kiến chuyên gia.
Ngoài ra các bạn có thể nghe tư vấn và tìm hiểu thêm về công dụng và cách dùng các loại cây dược liệu khác qua số tổng đài tư vấn 1800.1190 (miễn phí tư vấn) hoặc đặt câu hỏi của bạn ở mục ý kiến ở cuối bài viết, Tra cứu dược liệu sẽ giải đáp những thắc giúp bạn có thêm những thông tin đáng tin.
